انواع قراردادهای پیمانکاری پروژه

قراردادهای پیمانکاری

انواع قراردادهای پیمانکاری پروژه

روش‌های مختلفی برای انجام قراردادهای پیمانکاری پروژه در کشور ما وجود دارد. استفاده از هر کدام از این روش‌ها دارای مزایا و معایبی است. که با مشورت با مهندسین خبره و دفاتر حقوقی در این زمینه می‌توانید اطلاعات دقیقی درباره آنها کسب کنید. نکته مهم اینجاست که انتخاب مناسب روش اجرای یک پروژه، می‌تواند هزینه های پروژه را به طور متوسط تا 5 درصد کاهش دهد. همچنین انتخاب دقیق یک روش اجرای مناسب برای یک پروژه عمرانی از نظر زمانبندی، می‌تواند زمان اجرای پروژه را نیز تا 30 درصد کاهش دهد.

ما در اینجا سعی کردیم تا تعریفی خلاصه از انواع قراردادهای پیمانکاری پروژه را خدمت شما معرفی کنیم. انواع قرارداد های پروژه بر اساس آن چه که در کشور ما معمول است و رواج دارد، عموماً به 6 دسته تقسیم می‌شوند. باید توجه داشته باشید که هر پروژه دارای خصوصیات و نیازهای منحصر به فردی است. نمی‌توان یکی از قراردادهای پیمانکاری پروژه را به عنوان بهترین روش در نظر گرفت. برای اینکه یک پروژه اجرایی موفق باشد و در زمانبندی دقیق به اتمام برسد، باید علاوه بر مسائل فنی، در انتخاب روش اجرای آن نیز نیازهای کارفرما و پیمانکار به دقت در نظر گرفته شود. انواع قراردادهای پیمانکاری پروژه بر اساس آنچه که در ایران رواج دارد معمولا به دسته های زیر تقسیم می‌شوند:

1- خود اجرا (امانی)  In – House     

در این روش کارفرما از پیمانکاران استفاده نمی‌کند و بوسیله امکانات خود، تکنولوژی‌های مورد استفاده، روشها و سایر عوامل مورد نیاز اجرای طرح مانند جمع آوری اطلاعات، طراحی، تدارکات و ساخت و ساز را شخصا تامین می‌نماید.

2- متعارف (سه عاملی)  Design – Bid – Build

در روش متعارف، معمولا کارفرما از طریق قراردادهای جداگانه با طراح یا مشاور و سازنده یا پیمانکار، پروژه را به اجرا در می‌آورد. معمولا  در این روش ابتدا طراحی یک پروژه تکمیل شده و سپس اجرای آن از طریق مناقصه به یک یا چند شرکت پیمانکاری واگذار می‌شود. نکته مهم اینکه در این روش اصولا مسئولیت هماهنگی و ریسک عدم هماهنگی و زمانبندی بین طراحی و ساخت و راه اندازی پروژه بر عهده کارفرما می باشد.

 3- مدیریت پیمان (چهار عاملی)  Construction Management   

روش دیگر از انواع قراردادهای پیمانکاری پروژه، مدیریت پیمان (چهار عاملی) است. این روش اجرا نوعی از سیستم متعارف (سه عاملی) است که در آن کارفرما، یک شخص، شرکت یا سازمان خارجی دیگری را جهت مدیریت پروژه استخدام می کند.  وظیفه مدیریت پیمان، مدیریت و کنترل پروژه و هماهنگی بین طرح و ساخت می‌باشد. استفاده از این نهاد سبب کاهش مسئولیت و ریسک‌های اجرای پروژه برای کارفرما می گردد. این یکی از روش های پیمانکاری معمول در ایران است.

4- طرح و ساخت (دو عاملی)  Design – Build     

در این روش کارفرما از طریق یک قرارداد واحد با طراح – سازنده، خدمات طراحی و ساخت پروژه را تحصیل می نماید. مسئولیت و ریسک کارفرما در این روش به حداقل می رسد و سازمان طراح و سازنده، مسئولیت تمامی خدمات طراحی، تدارکات و ساخت پروژه را بر عهده می‌گیرد. در این روش از انواع قراردادهای پیمانکاری پروژه، امکان انجام طرح و ساخت و ساز سریع به حداکثر کارآیی می‌رسد. ریسک کارفرما در راه اندازی پروژه در این روش، تنها محدود به مسئولیتی است که در مرحله مناقصه و یا مذاکره برای واگذاری قرارداد طرح و ساخت برعهده دارد.

قرارداد پروژه

5- ساخت، بهره برداری و انتقال  Build , Operate & Transfer      

در این روش تمامی خدمات طراحی، تدارکات، ساخت، تامین مالی و بهره برداری از یک پروژه را تنها یک واحد که معمولا خود پیمانکار است، تامین می‌کند. این روش اجرا از روشهای جدید در واگذاری پیمان می‌باشد که برای اولین بار از سوی دولت ترکیه، در قرارداد ساخت یک نیروگاه در کشور ترکیه مورد استفاده قرار گرفت. از این روش معمولا برای قراردادهای پیمانکاری ساختمان استفاده نمی‌شود و عمدتا برای اجرای پروژه های بزرگ عمرانی و زیر بنایی توسط پیمانکارهای بزرگ دولتی بکار گرفته می شود. در این روش سازمان سازنده، بهره برداری از پروژه را تا زمانی معین به عهده می‌گیرد.  این مدت زمان، طبق قرارداد مالی، برای باز پرداخت هزینه‌ها و حق الزحمه و سود پیمانکار تعیین شده است.

6- روش طراحی، تدارک، ساخت  Engineering , Procurement ,Construction (EPC)

در این روش کارفرما با یا بدون کمک مشاور ، محدوده کار ، استانداردهای مورد نظر و طرح کلی را تحت عنوان‌‌‌ “خواسته های کارفرما”  همراه با دیگر مدارک مناقصه تهیه و سپس با برگزاری مناقصه ادامه طراحی و ساخت را بر عهده پیمانکار کلید گردان قرار می‌دهد. در روش کلید در دست مسئولیت طراحی و اجرا، بطور کامل بر عهده پیمانکار خواهد بود. به گونه‌ای که بعد از تکمیل پروژه، کارفرما اصطلاحا فقط با چرخاندن یک کلید می‌تواند بهره‌برداری از پروژه اجرا شده را آغاز نماید.

پیمانکار در این روش از انواع قراردادهای پیمانکاری پروژه، مسؤلیت کلیه کارهای مهندسی، شامل طراحی ، تدارکات و ساخت را تا تکمیل و حاضر و آماده استفاده شدن ، بر عهده دارد. البته خود کارفرما هم نظارت کلی و کلان را بر روند انجام شدن کار دارد. ضمنا در صورت انتخاب مشاور، بخشی از مسؤلیت های کارفرما با عنوان “نماینده کارفرما” بر عهده وی است.

کلید در دست بالاترین حد از سپردن مسئولیت طراحی و اجرا به یک پیمانکار است. بنابراین به عنوان یک قانون کلی “مسئولیت هر عیب و نقصی که در محدوده تعریف شده کار رخ دهد به عهده پیمانکار خواهد بود”.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست