تحلیل شاخص های مهم اقتصادی طرح های سرمایه گذاری

نرخ بازده داخلی

شاخص IRR در طرح توجیهی

شما حتما ایده های زیادی در مورد محصول جدید که درآمدتان را افزایش در ذهن دارید. ولی از کجا می توانید این اطمینان را پیدا کنید که این ایده ها ارزش سرمایه گذاری دارند یا نه؟. هربار که ایده‌ای که مستلزم صرف هزینه است مطرح می شود، مدیران ارشد به دنبال آنند که بدانند بازده سرمایه یا ROI آن چه میزان است. راه های بسیاری برای محاسبه شاخص های اقتصادی نرخ بازگشت سرمایه (return on investment) یا ROI طرح توجیهی وجود دارد. از جمله ارزش فعلی خالص (NPV) و البته یکی از مهم ترین روش‌ها نرخ بازده داخلی ( internal rate of return ) یا همان IRR است.

شاخص IRR در طرح توجیهی نرخی را نشان میدهد که پروژه در آن به سود یا زیان می رسد. این نرخ عموماً به وسیله تحلیل گران مالی به همراه NPV یا همان ارزش فعلی خالص مورد استفاده قرار می گیرد. این به این دلیل است که این دو روش مشابه هستند ولی از متغیرهای متفاوتی استفاده می کنند.

با استفاده از NPV شما یک نرخ تنزیل مشخص را برای شرکت‌تان در نظر می‌گیرید. سپس ارزش فعلی سرمایه گذاری را محاسبه می‌نمایید. ولی با IRR شما بازده واقعی ایجاد شده به وسیله جریانات نقدی را محاسبه می کینید. و بعد آن نرخ را با نرخ مانع شرکت خود (میزان سرمایه‌ای که متعهد می‌شود بازگردد) مقایسه می‌نمایید. اگر نرخ بازده داخلی بیشتر باشد آن پروژه ارزش سرمایه گذاری را دارد.

حتماً بخوانید:  عناصر کلیدی طرح توجیهی چیست و چگونه تهیه می‌شود؟

اندازه گیری نرخ بازده داخلی و مفهوم آن

اندازه گیری نرخ بازده داخلی چندان ساده نیست. مثلا فرض کنید طرحی دارید که نیازمند ۳ میلیون تومان سرمایه گذاری است. در طول سه سال آینده نیز هر سال ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان آورده نقدی دارد. نمی توانید به سادگی بگوید که کل جریان نقدی آورده شده ۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان است. زیرا این مبلغ در طول سه سال پخش شده است. در عوض شما باید از یک فرایند تکرارشونده استفاده نمایید. بطوریکه در آن نرخ های مانع (یا نرخ بهره سالانه) مختلف را امتحان کنید تا ارزش فعلی خالص شما برابر صفر شود. خوشبختانه امروزه محاسبه این نرخ از طریق اکسل یا سایر برنامه های محاسبات مالی امکان پذیر است. تا زمانی که بتوان این امور را به شکل الکترونیکی انجام داد نیاز به دانش ریاضی چندان فوق العاده ای نیست.

شاخص های اقتصادی طرح

شرکت ها معمولا از شاخص های اقتصادی NPV و IRR برای ارزیابی سرمایه گذاری ها در طرح توجیهی استفاده می کنند. با وجود اینکه NPV اطلاعات بیشتری در مورد بازدهی مورد انتظار در اختیار ما قرار می دهد. تحلیلگران مالی اغلب برای توضیح برای عامه مردم که تخصصی در زمینه مالی ندارند از IRR استفاده می نمایند. دلیل اصلی این امر آن است که IRR ملموس تر و قابل فهم تر است.

حتماً بخوانید:  5 گام مهم کارآفرینی و راه اندازی کسب و کار

به عنوان مثال شما در ارایه خود می گویید اگر پروژه ای داشته باشیم که نرخ بازده داخلی آن ۱۴ درصد است و نرخ مانع شرکت نیز ۱۰ درصد باشد یک شنونده عامی با خود می اندیشد که آهان متوجه شدم ۴ درصد بازدهی بیشتری روی این پروژه داریم. حال تصور کنید که بخواهید بگویید NPV طرح توجیهی دو میلیارد است. در همین لحظه ممکن است یکی از شنوندگان از شما درخواست کند که توضیح دهید NPV چیست و شما باید وقتی را صرف توضیح این مساله کنید. توضیح دهید که ارزش فعلی جریان های نقدی آتی این سرمایه گذاری با استفاده از نرخ تنزیل ۱۰ درصد به اندازه دو میلیارد تومان از سرمایه گذاری اولیه ما پیشی می‌گیرد و اینگونه از موضوع اصلی دور خواهید شد.

نقطه ضعف شاخص IRR

در مقابل یکی از نقاط ضعف شاخص های اقتصادی مانند IRR بیش از اندازه مفهومی بودن آن نسبت به NPV در طرح توجیهی است. با استفاده از NPV شما سهم مشخصی را به کل شرکت اختصاص خواهید داد. مثال فوق را در نظر بگیرید که شما با در نظر گرفتن درستی کلیه فرضیات مشخص کردید که این پروژه دو میلیارد تومان برای شرکت به همراه دارد. حال آنکه نرخ بازده داخلی به شما پول واقعی نمی دهد و مقیاس مشخصی را در اختیار شما قرار نمی دهد. مثلا IRR مساوی 20 درصد هیچ چیزی در مورد میزان پولی که نصیبتان خواهد شد نمی گوید. آیا ۲۰ درصد ۱ میلیون تومان منظور است یا ۱۰ هزارتومان؟

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست